Gepubliceerd op http://www.nanoplaza.nl/2011/06/stakeholderdialoog/ op 22 juni 2011
Er is in Nederland voorlopig geen draagvlak voor een stakeholderdialoog over de risico’s van nanodeeltjes. Dat bleek uit een kleine rondgang van IMSA Amsterdam langs verschillende vertegenwoordigers van overheden, bedrijfsleven en non-gouvernementele organisaties (NGO’s).
De meeste gesprekspartners vonden het best een goed idee. Diverse partijen waren graag bereid mee te werken aan een dialoog, mits een ander bereid was het proces te trekken (lees: financieren). De trekker had uit het bedrijfsleven moeten komen. Echter, geen enkel bedrijf bleek momenteel bereid het voortouw te nemen. Bovendien steunt het bedrijfsleven als geheel het huidige kabinetsbeleid, waarin een stakeholderdialoog niet voorkomt.
Ook aarzelen bedrijven om tijd en moeite te steken in een Nederlandse exercitie als deze vervolgens op het Europese speelveld nog eens dunnetjes moet worden overgedaan. Voor aanhaken bij het Franse initiatief voor registratie van nanoproducten is weinig animo, onder meer omdat deze mogelijk een veel te ruime definitie van nanodeeltjes hanteert.
Intussen blijft de overheid wachten op een Europese definitie van nanotechnologie. Positief is wel dat staatssecretaris Joop Atsma aandringt op snelheid. Ook laat hij een reeks invallen bij bedrijven uitvoeren opdat deze alert zijn op de veiligheid van werknemers die werken met nanodeeltjes.
Maar intussen is de veiligheid van consument en milieu de komende jaren in het geding. Wat doet de Nederlandse overheid bijvoorbeeld met het advies van het Duitse BfR om het gebruik van nanozilver in levensmiddelen en producten voor dagelijks gebruik op te schorten, totdat voldoende gegevens beschikbaar zijn voor een definitieve bepaling van de gezondheidsrisico’s?
De achterliggende reden waarom een stakeholderdialoog niet op gang komt, is het gebrek aan urgentie. De lijst van het World Economic Forum met bedreigingen voor de mensheid wordt aangevoerd door klimaatverandering, de kredietcrisis en schommelende energieprijzen. Kerncentrales staan er niet eens op… (aardbevingen wel). Nanodeeltjes vallen onder de noemer ‘Bedreigingen van nieuwe technologieën’, die bijna onderaan staat.
Het is de vraag of dat terecht is. Vooruitlopend op de uiteindelijke definitie van ‘nano’ lijkt het van groot belang de risico’s van nanodeeltjes snel beter te bepalen en te ranken in deze lijst. Maak daar, zoals ook bepleit door Natuur en Milieu, in elk geval meer Europees geld voor vrij. Zodat we mogelijke nano-problemen voor mens en milieu tijdig onderkennen en kunnen voorkomen.
